ویژه های خبری

مقدمه :

            چهار سال طول کشيد تا اينکه فاکتورهاي دخيل و اثرگذار در رشته ورزشي اسکواش توسط سرمربي تيم ملي نوجوانان اسکواش ايران بصورت مستند علمي با بهره­گيري از تحقيقاتي که در کشور کانادا صورت گرفته بود ، تهيه شد . اين درحالي بود که همواره مربيان سطح بالاي اسکواش ايران اذعان مي­داشتند که از اين فاکتورها و ميزان اثربخشي آن مطلع هستند ولي در هيچ زماني اين اطلاعات بصورت مستند ارائه نشد و همچنان اين مقوله در هاله­اي از ابهام بود . با اين جزوه بالاخره اسکواش کشورمان داراي شاخص شد و منبعد ورزشکاران اسکواش را مي­توان با اجزاي آمادگي جسماني بصورتي که ويژگي اسکواش و تمرينات علمي آن حفظ و حراست شود ، مورد سنجش قرار داد .

اميد آنکه اين مجلّد مقبول مربيان کشورمان قرار گيرد . 

 

مسعود سليماني

رئيس فدراسيون اسکواش

تهران –خرداد 1393

 

اهميت شاخص ­ها در اسکواش :

 

            يکي از کاربردي­ ترين و مهم­ترين مباحثي که بايد بدانيم و در ورزش مهم است فاکتورهاي آمادگي جسماني است .

آمادگي جسماني پايه و اساس اجراي مهارت­هاي ورزشي و رشته­هاي مختلف وحتي زندگي روزمره است .

فاکتورهاي آمادگي جسماني عبارتند از قدرت ، استقامت ، سرعت ، عکس العمل ، توان ،انعطاف­پذيري ، چابکي و تعادل است که در زير تعاريفي از هر کدام از شاخص ها ارائه مي­گردد .

1-           قدرت  : حداکثر نيرويي است که مي­توان به يکبار اعمال نمود به چهار شکل ايستا ( ايزومتريک) ، پويا   ( ايزوتونيک ) ، قدرت متغير ( ايزوکي کتيک ) قدرت انقباضي يا توان ( پلايومتريک ) تقسيم مي شود .

2-           استفامت : توانايي تکرار حرکتي يکنواخت به دو صورت استقامت قلبي- عروقي ( تنفسي ) استقامت عضلاني

3-           سرعت : توانايي جابجاشدن کل بدن با يک اندام در حداقل زمان

4-           سرعت عکس العمل : فاصله زماني بين دريافت محرک و شروع حرکت

5-           توان : بکارگيري حداکثر نيرو در حداقل زمان

6-           انعطاف پذيري : به دامنه حرکتي گفته مي شود که اعضا در آن دامنه قادر به حرکت هستند .

7-           چابکي : به توانايي تغيير سريع و ناگهاني جهت حرکت و سرعت همراه باحفظ تعادل گفته مي­شود .

8-           تعادل : به توانايي حفظ بدن در فضا تعادل مي گويند که به دو صورت ايستا و پويا مي­باشد .

 

               در سال­هاي اخير مربيان اسکواش زيادي در دوره­هاي ارتقاي مربيگري کشور حضور پيدا    کرده­اند ولي بايستي در سال­هاي آينده  بصورت کاربردي و عملياتي در خصوص ارتقاي سطح ديد و بينش علمي خود تلاش نمايند تا در هر استان کشور حداقل يک مربي زن و مرد توانمند وجود داشته باشد که بصورت مستقل فعاليت­هاي اسکواش را توسعه و ارتقاء دهد . آشنايي با علم تمرين بزرگترين ويژگي مربيان موفق اسکواش خواهد بود .

علم تمرين زاييده همه اطلاعات علمي درباره ورزش و تمرين است . اين اطلاعات همراه با دانش و تجربه مربي کمک مؤثري در مطرح شدن مربي در کشور و حتي خارج از مرزها مي نمايد . برنامه هاي منظم تمريني که مبناي علمي داشته باشد ، چارچوبي را براي آمادگي مطلوب ورزشکار در همه سنين فراهم     مي­کند .

هرم عوامل تمرين در شکل زير آمده است .

 

اوج اجرا

 

 

آمادگي ذهني و رواني

 

 

آمادگي تاکتيکي

 

 

آمادگي تکنيکي

 

آمادگي جسماني

                 
 

 

رسيدن به اوج اجراي ورزش نياز به تلاش فراوان و چيزي بالغ بر 1000ساعت تمرين در سال است و براحتي بدست نمي آيد . از آنجايي که شدت و حجم بالاي تمرينات و ادامه آن موجب دلزدگي و بي علاقگي ورزشکار مي شود براي رفع اين مشکل مربيان بايستي خلاق بوده و دانش کافي داشته و با مجموعه گسترده اي از تمرينات متنوع آشنايي داشته باشند و حتي در کورت از بازي هاي گوناگون بهره ببرد .

يک مربي چنانچه بي برنامه در هر جلسه تمريني حاضر شود و نداند که امروز چه طرحي را بايد پياده کند    نمي توان نام مربي تمام عيار بر او نهاد علاوه بر آن تمرينات هفتگي ، ماهانه و ساليانه و برنامه هدف خود را بايد مشخص کند .

بتازگي آناليز تمرينات در اردوهاي ملي به شکل کاربردي در حال اجرا است که تبعات مثبت آن بسرعت خود را خصوصاً در بخش نوجوانان و جوانان نشان خواهد داد . اين در حالي است که در گذشته تمرينات بيشتر بر محور گيم زدن طرح ريزي مي شده است .

پس از آماده سازي عمومي مربيان اسکواش بايد مرحله آمادگي اختصاصي را انجام دهند اين مرحله تکميل کننده مرحله قبلي است و موجب توسعه توانايي هايي مي شود که ورزشکار دارد و ارتقا مي يابد . هر چه ورزشکار زبده تر باشد مرحله آمادگي اختصاصي وي طولاني تر از مرحله آمادگي عمومي خواهد بود .

يک مربي فهيم مي داند که بدن هر ورزشکار در سال فقط 2 بار به اوج قدرت خود مي رسد و در باقي   ماه­هاي سال او مي تواند بدن ورزشکار خود را نزديک به اوج نگه دارد و در هر مرحله از اوج قدرت 3 هفته بدن ورزشکار وي در اوج توانايي ماندن در بالاترين سطح آمادگي را دارد و پس از آن اُفت نسبي مي کند .

آن دسته از مربياني که با شاخص نبض سر و کار دارند و ميزان و شدت تمرين را با آن سنجش مي کنند مربياني هستند که الگوهاي علم تمريني و فيزيولوژي تمريني را بخوبي فراگرفته اند و سلامتي ورزشکار را هم در حين انجام ورزش قهرماني مدّنظر دارند .

يک مربي خوب صرفاً يک کوچينگ يا يک پارتنر تمرين نيست . هر چند که مربيان با تجربه­اي هستند که ضمن اطلاع از علم تمرين ، در دو مقوله ديگر هم تبّحر دارند .

در جدول پيوست فاکتورهاي آمادگي جسماني در اسکواش بخوبي به تفکيک گروه هاي سني دسته بندي و براي استفاده مربيان تيم ارائه گرديده است .

 

استقامت

افزایش حجم

قدرت حداکثر

استقامت عضلانی

توان عضلانی

استقامتی بی­هوازی

توان هوازی

توازن بی­هوازی

سرعت

انعطاف

زمان عکس­العمل

هماهنگی

تعادل

چابکی

گروه سنی

1

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2

2

2

2

شروع فعال

دختران-پسران

(6-0سال )

1

-

-

-

-

-

1

-

2-

1

3

3

3

3

پایه

(8-6:دختر -9-6 :پسر)

2

-

1

-

-

-

1

-

2-

3

3

3

3

3

یادگیری تمرین

(11-8:دختران-12-9:پسر )

3

1

2

1

1

1

3

1

3

3

2

2

2

2

تمرین برای تمرین

(15-11:دختر –16-12 : پسر )

1

3

3

3

3

3

3

2

3

3

2

2

2

2

تمرین برای رقابت

(21- 15: دختر–23- 16 :پسر)

1

1

2

3

3

3

3

2

3

3

2

1

1

1

تمرین برای قهرمانی

( #18 : دختر –#19 : پسر )

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

میان سالان

 

« فاکتورهای آمادگی جسمانی در اسکواش و سن»

 

             *اهمیت کم : 1

             *اهمیت متوسط : 2

             * اهمیت زیاد : 3

برچسب ها :